INTEROCEPTIE: KOM TOT RUST IN JE EIGEN LICHAAM
“Claudia, ik kan plots zo boos worden en dan heb ik mezelf niet meer onder controle." “Ik wil zo graag leren hoe ik met spanning en stress moet omgaan” “Onze Tom kan plots weglopen en ik weet dan niet hoe ik hem moet helpen”     Dit zijn maar enkele van de uitspraken die ik te horen krijg, zowel van (jong)volwassenen, als tieners als ouders. Bijna elke cliënt worstelt met het omgaan met de eigen gevoelens. Vaak geven ze aan dat het hen “plots” allemaal overweldigt of dat ze “plots” de controle over hun emoties verliezen. In het verleden maakte ik gebruik van heel wat crisis-plannen die ik netjes kon afstemmen per individu: een vlaggensysteem, stoplichten, een vulkaan of nog wat anders. Op een rustig moment vulden we elke fase netjes in en bedachten we plan van aanpak bij elke fase. De afgelopen jaren heb ik de focus gelegd op de groene en de gele fase, want dat zijn de fases waarin we nog logisch kunnen nadenken én handelen. We trachten samen te kijken hoe we méér groene momente...
Verduidelijken van tijd
Verduidelijken van tijd Voor een gezin met een kind (10 jaar) met autisme maakte ik picto’s om het verloop van activiteiten in tijd te verduidelijken. De context was eerst was sceptisch over het gebruik van picto’s, maar onlangs hoorde ik dat ze dit nog steeds erg intensief gebruiken en dat ze er eigenlijk heel wat voordelen van ondervinden. Wat fijn om deel te kunnen uitmaken van dit proces en dit gezin goed op weg te helpen in het aanbrengen van voorspelbaarheid. Onrechtstreeks zorgt dit voor meer rust bij het kind, waardoor dit kind op andere vlakken meer draagkracht heeft.
Boek: leven met sensaties (begrijp je zintuigen)
BOEK: Leven met sensaties: begrijp je zintuigen   Kernwoorden Informatieverwerking, zintuigen, sensorische patronen Doelpubliek (jong) volwassenen, ouders, leerkrachten, begeleiders, therapeuten, dokters, .... Kostprijs €29,50   In dit boek worden vier sensorische patronen uitgelegd: zoeker, toeschouwer, vermijder en sensor. Deze patronen kunnen een verklaring bieden waarom jij je gedraagt zoals je je gedraagt. Als zoeker en toeschouwer heb je méér sensorische input nodig en als vermijder en sensor raak je sneller overprikkeld. De zoeker zal actief en op een creatieve manier op zoek gaan naar prikkels, terwijl de toeschouwer niet altijd door heeft dat hij/zij meer nood heeft prikkels. De toeschouwer merkt dingen in de omgeving niet altijd op. De sensor weet zeer goed voor wat hij/zij erg gevoelig is en welke prikkels net kalmerend werken. De sensor communiceert hier heel duidelijk over. De vermijder zal eerder prikkels zoveel mogelijk vermijden. Het mooie aan dit boek is dat d...
BOEK: ABCDEF-methodiek
ABCDEF-methodiek   Kernwoorden Autisme, Kobe Vanroy, autisme-begeleiding Doelpubliek (jong) volwassenen, ouders, leerkrachten, begeleiders, therapeuten, dokters, .... Kostprijs €39,50 Link https://www.autismecentraal.com/public/shop-next.asp?lang=NL&pid=0&cat=1&ID=176   Dit boek geeft een houvast in de begeleiding van personen met autisme. Aan de hand van een controlepaneel met 6 kernbegrippen en 52 knopjes helpt de methodiek je om een auti-vriendelijke leefomgeving te creeëren. Je leert om rekening te houden met het autistisch denken en met de noden, behoeften, mogelijkheden en beperkingen van de persoon met autisme. Het boek bevat een zeer auti-vriendelijke lay-out en is geschreven in eenvoudige taal. Kobe gebruikt heel veel praktische voorbeelden om zijn methodiek uit te leggen. Het boek gaf mij alvast inspiratie om bewuster na te denken over mijn begeleidingen (al paste ik al veel toe, maar nooit echt zo bewust).
De atlas: in kaart brengen van jouw autisme
DE ATLAS : IN KAART BRENGEN VAN JOUW AUTISME Met de Atlas breng je jouw autisme in kaart. Je gaat na wat je sterktes zijn, wat moeilijk loopt en wat je nodig hebt om je comfortabel te voelen. Je bekijkt dit binnen verschillende thema’s zoals communicatie, werk, wonen, relaties,... Je kan de verzamelde informatie per thema bundelen, bewaren of printen. Je verkrijgt hierdoor persoonlijke informatie over jouw autisme. Zonder algemeenheden maar heel concreet en individueel. Je kiest zelf welke informatie je met anderen deelt. De Atlas kan je helpen om je autisme meer bespreekbaar te maken zodat mensen uit je netwerk je beter begrijpen en weten wat ze kunnen doen of juist vermijden zodat je welbevinden verhoogt. https://www.participate-autisme.be/go/nl/ondersteuning-zoeken/de-atlas/de-atlas-inschrijven-en-inloggen.cfm?fbclid=IwAR3lUY0mHcE9MXpPoxEIAvMzKJ45HBRktjsnO2Oa17MEmoLulq0nyQ9eDMk
Toerisme voor autisme
toerisme voor autisme   Ben je van plan om met je kind met autisme een uitstap te maken en ben je op.zoek naar stappenplannen? Dan is onderstaande website zeer waardevol. De route heen en terug zijn uitgewerkt, net als de afspraken binnen de organisatie en de belevenissen zelf. www.toerismevoorautisme.be/overzicht-autismevriendelijke-attracties/?fbclid=IwAR1oizdDnIqfP-6445FnubSITwXgMsUnrSWOn_Md2-W4AG9gp67k8U7xrX0
Een veilige (emotionele) omgeving
Een veilige (emotionele) omgeving   Als we willen dat kinderen tot leren komen, is het belangrijk om de omgeving zo aan te passen dat het kind kan komen tot leren. Het is dus niet alleen aan het kind om vaardigheden te ontwikkelen. Kinderen moeten dit kunnen in een veilige, geschikte omgeving tot ze de vaardigheden beheersen en pas dan kunnen aanpassingen stilaan worden afgebouwd. Je verwacht immers.ook niet dat een bloem begint te bloeien zonder een optimale bodem en de nodige voedingsstoffen. En voor elk kind betekent ‘een veilige omgeving’ iets anders. Elk kind heeft andere noden en behoeften. Daarom is het belangrijk om deze behoeften te onderzoeken en eraan te voldoen (in de mate van het mogelijke).
Wistjedat... er een onderscheid is tussen kunnen en aankunnen?
WIST JE DAT?   Er een onderscheid is tussen "kunnen" en "AANkunnen"?     Kunnen verwijst naar het cognitieve, naar het mensenbrein (dieperliggend ligt het zoogdieren en het het reptielbrein). Dit deel is in staat om vaardigheden aan te leren, om te ontwikkelen en te groeien. Wanneer we ons goed voelen, voeren we activiteiten uit volgens ons mensenbrein. Aankunnen heeft betrekking op ons zoogdieren -en reptielenbrein. Het reptielenbrein symboliseert ons stress-systeem : namelijk bevriezen in stress-volle situaties. Dit is vaak een eerste reactie in onveilige situaties. Daarna kiest ons brein voor vluchten of vechten : we gaan weg uit de situatie of beginnen ruzie te maken (vechten).  Dit vechten vluchten behoort tot ons zoogdierenbrein. Dit deel van ons brein maakt ons bovendien in staat om te communiceren. Het zorgt voor een (veilige) hechting met anderen. Dit aankunnen gaat dus over de onderliggende emotionele behoeften. Je kan je voorstellen dat als iemand in stress is, het...
Samenwerking in de hersenen
Samenwerking in de hersenen   Onze hersenen bestaan uit een linker en een rechter hersenhelft, die verbonden worden door de hersenbalk. Onze linkerkant is vooral sterk in logisch denken, detailwaarneming en het technisch lezen. De rechterkant staat in voor het begrijpen van de context, het creatief denken, verbanden leggen en het toepassen van theorie. Om optimaal tot leren te komen, moeten beide hersenhelften goed samenwerken. We hebben dus beide hersenhelften nodig. We moeten zowel de details als het geheel kunnen zien, we moeten analytisch én creatief kunnen denken, we moeten theorie kennen en deze kunnen toepassen. Kortom, leren is een combinatie van: - taal én beelden - theorie én oefeningen - papierwerk én ervarend leren Ons onderwijs is vooral gericht op de linkerhersenhelft, namelijk zeer talig. Er wordt veel uitgelegd en kinderen worden geacht te luisteren naar de juf. Maar niet alle kinderen zijn hiermee gebaat. Integendeel! Sommige kinderen hebben eerder een dominante...
Autisme en anders waarnemen
Autisme en anders waarnemen   Autisme draait onder andere om een ANDERE INFORMATIEVERWERKING ; of anders gezegd "het ANDERS WAARNEMEN". Alles wat we zien, horen, voelen, ruiken, proeven wordt verwerkt in onze hersenen, die ons dan aanzetten tot gedrag. Bij iedereen werkt dat wel op een unieke manier, maar bij autisme is het heel typerend dat al deze informatie helemaal anders wordt verwerkt. Er zijn verchillende manieren van waarnemen. Het meest bekende is de hypergevoeligheid voor prikkels ; deze komen veel feller binnen dan bij neuro-typische mensen, wat leidt tot een totale overload in de hersenen, met een eventuele crisis of andere gedragsproblemen tot gevolg. Maar ook het omgekeerde bestaat: kinderen of volwassenen die net op zoek gaan naar bepaalde prikkels, omdat deze hen rust kunnen brengen. Zowel hyper -als hypogevoeligheid bestaan in àlle zintuigen (horen, zien voelen, proeven, ruiken, diepe druk, evenwicht) en kan zelfs fluctueren van moment tot moment doorheen de dag!...
Interoceptie
Interoceptie Dit zijn alle signalen die je lichaam uit zendt om iets duidelijk te maken. Het gaat over dingen als : honger, dorst, pijn, naar toilet gaan, maar ook over onze emoties als verdriet, boosheid, agitatie enzoverder. Zoals bij alle zintuigen kan ook bij 'interoceptie" over -en onderprikkeling voorkomen. Bij overprikkeling wordt men continue overweldigt door alles wat er in hun lichaam gebeurt. Ze kunnen deze signalen ook niet altijd plaatsen of er betekenis aan geven. Zo zijn dat kinderen die misschien altijd honger hebben en dus continue kunnen eten en drinken, of de vertering van voedsel als pijnlijk ervaren, die het letterlijk kunnen uitschreeuwen van de pijn als iemand hen zacht aanraakt,.... Bij onderprikkeling gebeurt het omgekeerde: ze worden deze signalen helemaal niet gewaar. Ze voelen niet wat er in hun lichaam gebeurt. Het zijn die leerlingen die misschien weinig eten en drinken (omdat ze het niet voelen of die net heel veel eten en niet voelen dat ze genoe...
Repititief / stereotiep gedrag
Repitief / stereotiep gedrag   Soms kan bepaald (speel) gedrag vreemd lijken voor ons,personen zonder autisme. Desondanks heeft dat specifieke gedrag een duidelijke functie voor de persoon met ASS : vaak brengt zulk gedrag rust en ontspanning, iets wat voor hen net iets meer nodig is dan voor personen zonder autisme. In plaats van dit gedrag steeds te willen laten verdwijnen of te vervangen door iets anders, kan je eens proberen om het gedrag te bekijken vanuit zijn/haar standpunt. Kijk eens "out of the box". Is dit gedrag nu echt zo storend? En voor wie is het storend? En waarom stoort het jou? Is dat ENKEL omdat dat gedrag jou vreemd is? Wel, verruim je blik en tracht zulk gedrag eens te respecteren. Vaak zul je zien dat ander, zéér storend en onacceptabel gedrag vanzelf zullen minderen... Let op : bepaald gedrag kan inderdaad zeer repititief worden, waardoor het kind/persoon met ASS hierin blijft hangen en niets anders wil/kan doen. Zulk gedrag dient wel op gepaste wijze begelei...
Je batterijen opladen
Batterijen opladen   In mijn praktijk tracht ik me te richten op talenten van de cliënten en hoe ze deze kunnen inzetten in hun dagelijks leven. Op basis van het boek van Luk Dewulf maakte ik bovenstaand schema. Door de dingen te doen die je graag doet en waar je goed in bent, creeër je positive emoties en worden de batterijen opgeladen. Met deze volle batterij gaat de lamp volop branden : je vult je fysieke en mentale bronnen aan, je krijgt meer veerkracht, je ontwikkelt een positiever zelfbeeld, je sociale relaties verbeteren, je wordt creatiever en je staat veel optimistischer in het leven. Als je daarentegen heel vaak dingen doet die je niet graag doet of waar je niet goed in bent, neemt je energie af en loopt je batterij leeg en zal je lamp dus niet (meer) branden. Wat zijn dingen waar jij gelukkig van wordt? En zet je deze zelf voldoende in? Waarvan loopt jouw batterij helemaal leeg? En hoe kun je ervoor zorgen dat je je batterijen weer oplaadt? Wat zijn jouw talenten?
TIP 2 : wees duidelijk en voorspelbaar bij moeilijk gedrag
TIP 2 : WEES DUIDELIJK EN VOORSPELBAAR BIJ MOEILIJK GEDRAG   Wanneer iemands stressbrein actief is, is deze persoon in de bevries, vlucht, of vecht modus. Het logisch denken valt helemaal weg. Het brein staat letterlijk op "overleven". De huidige situatie voelt heel onveilig en beangstigend ; het overzicht ben je kwijt.   Daarom is het belangrijk om in het hier-en-nu DUIDELIJKHEID en VOORSPELBAARHEID te bieden. Dit werkt zowel op het moment zelf als preventief.   PREVENTIEF: Door op voorhand duidelijk te maken wat je WEL verwacht van je kind. We zeggen heel vaak wat niet mag, maar je kind moet dan de verbeelding hebben om te weten wat wél mag. Dat kan verwarrend zijn. Zeg dus ook duidelijk wat je wél wil. Maak deze verwachtingen visueel als je kind dit nodig heeft en al begrijpt. Stel verder duidelijke grenzen en houd je daa rook aan. Ja is ja en nee is nee. Houd vol. Want als je toch toegeeft, beloon je het ongewenste gedrag en zal je kind de volgende keer alleen maar NOG moe...